ایران کوچک، شهروند برتر

فرهنگ ترافیک

1.مقدمه:

 

·   ماشین، ترافیک و اخلاق شهروندی، سه مقوله بسیار مهم هستند که در رابطه ای تنگاتنگ با یکدیگر قرار دارند. سالانه نزدیک به 500 هزار دستگاه اتومبیل بدون از رده خارج شدن حتی یک درصد از این تعداد، وارد خیابانهای پایتخت می شود که خیابانها ظرفیت این تعداد وسیله نقلیه را ندارد.

 

·   علیرغم مشکلات بسیاری از قبیل آلودگی هوا، ترافیک، فرهنگ رانندگی، آلودگی صوتی و... همچنان اصرار بر این دارند تا ازخودروی شخصی شان استفاده کنند! هرچند برای حل این مشکل، راهکارهای زیادی پیشنهاد شده است اما این مشکل همچنان از بزرگترین مسائل موجود در فرهنگ شهروندی مردم می باشد.

 

·        نتیجه حاصله از تلاش برای فرهنگ سازی در این زمینه چندان رضایت بخش و مثمر ثمر، نبوده است. برای عدم وقوع این امر عوامل مختلفی ذکر شده است. برخی از جامعه شناسان از وجود نوعی روحیه فردگرایی خود مدارانه در بین مردم، سخن می گویند. این مساله به آن معناست که بهره گیری از خودروی شخصی برای مردم، نوعی لذت و آرامش خاطر به همراه دارد که آنان را در این نوع استفاده تشویق می کند.

·   وضعیت رانندگی در ایران میزان توسعه یافتگی ما ایرانیان را پیش از هر چیز به نمایش می گذارد. در اتومبیل که می نشینیم گویی تنها پلیس و برگه جریمه است که می تواند تا حدودی ما را از تخلف بازدارد در غیر این صورت همه ما بالقوه آماده تخلفات مختلف هستیم. اشتباه نشود ما ایرانی ها بد رانندگی نمی کنیم. هرگز، خیلی هم دست به فرمان مان خوب است. سخن این است که برایمان سخت است که با رعایت قانون رانندگی کنیم.

 

·   نکته مهم دیگر، شکل گیری و بازتولید اخلاق شهروندی است که در اماکن عمومی ساخته میشود. مسلما وقتی نارسایی هایی در سیستم حمل و نقل وجود داشته باشد، به طور مستقیم بر اخلاق شهروندی اثر می گذارد. وقتی فردگرایی خودمدارانه در برابر جمع گرایی یا همان اخلاق شهروندی قرار می گیرد، مشخص است که فردگرایی قویتر عمل می کند. در واقع اخلاق شهروندی را می توان با بررسی دو مقوله روحیه فردگرایی و جمع گرایی، در این زمینه مورد بررسی قرار داد. روحیه جمع گرایی بر این حکم می کند که افراد یک جامعه منافع جمعی را در نظر داشته باشند و در مواردی آنرا بر راحتی و خواست شخصی ترجیح دهند. پایه و اساس این نگرش بر احساس همدردی یا رنج همنوعان، آرزوی برابری و عدالت بنیاد نهاده شده است و منشایی اجتماعی دارد. اما فردگرایی شخصی در نقطه مقابل این بحث قرار می گیرد که صرفا بر تقدم منافع شخصی مبتنی است. این مساله موجب ایجاد اختلال در نظم هنجاری جامعه می شود و مشکلات بسیاری را به همراه دارد. اخلاق شهروندی و روحیه جمع گرایی بر این حکم می کند که افراد یک جامعه منافع جمعی را در نظر داشته باشند و در مواردی آنرا بر راحتی و خواست شخصی ترجیح دهند. با کمی بررسی و دقت در رابطه با مسائل جامعه، میتوان اینطور بیان کرد که فردگرایی اجتماعی و فردی در جامعه ما وجود دارد و موجب ایجاد نوعی دوگانگی در بسیاری از موارد می شود. این دوگانگی ها البته در ارتباط با مقوله خانواده دارای اهمیت و بررسی است.


تعریف:

 

چگونگی وکیفیت عوامل انسانی ترافیک را میتوان «فرهنگ ترافیک» نامید.

 


3.فواید و ضرورت بهبود فرهنگ ترافیک:

 

اطلا عات و آماری ایگونه نشان می دهد که در کشورمان عامل انسانی، بیشترین تاثیر را در افزایش بحران ترافیک داشته است. زیرا علی رغم سرانه کمتر خودرو و بزرگراه های بیشتر، ترافیک نامطلوب تری نسبت به کشورهای صنعتی و اروپایی دارد. از طرف دیگر میزان تصادفات و دخالت آن درترافیک هم از جمله زیر مجموعه های عامل انسانی در ایجاد ترافیک است.

 

 


4.مولفه ها واجزا:

 

1- در واقع ترافیک بنا به تعریف وماهیتش از سه عامل « انسان، راه و وسیله نقلیه» تشکیل می شود.

 

2- صاحب نظران در تبیین مدیریت ترافیک، آن را به سه بخش عمده «مهندسی ترافیک، اجرای مقررات و آموزش» تقسیم بندی کرده اند.

 

3- عوامل پنهان موثر در تشدید ترافیک تهران:

 

1.     دستفروشی در چهارراه ها

2.  مشاغل کاذبی همچون پاک کردن شیشه ماشین، گل فروشی، دود کردن اسپند، فروش روزنامه و مجلات زرد که عموما مهاجران مشغول به انجام آن هستند.

3.     فروشندگان سیار میوه با موتورهای سه چرخ، چرخ دستی یا وانت بار در طول روز و عروسک در شب .

4.     تکدی گری؛ عموما توسط افراد معتاد

5.     نمایش تصاویر متحرک از طریق تلویزیون های شهری

6.     تصادفات ترافیکی و عدم تغییر موقعیت خودرو به منظور شناسایی مقصر

7.     مشاجره رانندگان به محض وقوع تصادف

8.     توقف رانندگان در حال عبور به منظور بررسی وضعیت تصادف و ارائه اظهارنظرهای کارشناسی توسط آنان

9.     آسیبهای اجتماعی(مزاحم های خیابانی)

10.ناآشنایی شهروندان و مسافرین با مقصد مورد نظر

11.نامفهومی علائم و نشانه ها و چه بسا کمبود آن ها در معابر

12.پارک کردنهای حاشیه ای و دورزدن های مکرر به خصوص در نقاط مرکزی شهر برای پیدا کردن جای پارک

13.تعلیم آموزشگاه ها به افرادی که در حال یادگیری نخستین اصول رانندگی هستند در ساعات پرترافیک و اوج ترافیک صبح و عصر

14.نقص فنی خودروها به خصوص خودروهای فرسوده در معابر به خصوص بزرگراها و شریان های کلیدی شهر

15.توقف های دوبله و بعضا سه ردیفه خودروها در مقابل مراکز خرید

 

16.، اشکالات نرم افزاری چراغ های راهنمایی و کنترل آن ها توسط عوامل انسانی، قطع برق چراغ ها و تاریکی معابر

17.وجود پمپ های بنزین و جایگاه های گاز در محدوده مرکزی شهر، تشکیل صف های طولانی در مسیر پمپ های بنزین در معابر و پس زدگی ترافیک ناشی از آن

18.نحوه تردد برخی از موتورسیکلت سواران در معابر شهر که خود را محق به هرگونه قانون شکنی و تردد از هر مسیری از جمله خطوط ویژه می دانند.

19. رانندگی تفریحی توسط دختران و پسران به عنوان ارزان ترین و آسان ترین تفریح برای آنان در معابر

 

 


5. پیامدهای ترافیک:

1.     آلودگی هوا

2.     آلودگی شنیداری

3.     صدمات جسمانی ناشی از تصادفات

4.     بروز رفتارهای عصبی و روانی

5.     هدر رفتن زمان شهروندان

 


6. راهکارها:

راهکارهای موثر و به اثبات رسیده بسیاری وجود دارند که به کار گیری آنها در رفع معضل ترافیک تقش مهمی ایفا می کند ، مواردی چون :

الف. رعایت مقررات راهنمایی و رانندگی توسط رانندگان و عابران پیاده.

ب. بهره گیری از تجربه های موفق سایر کشورها در امر تردد شهری.

ج. توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی شهری مانند مترو.

د. آموزش و ترویج درست فرهنگ ترافیک بین مردم.

ه. طراحی و اجرای طرح های ترافیکی و ریشه ای .

و. مدیریت اصولی شهری.

ز. ترفندهای سیاسی!! (چندی پیش ، دبیر شورای ترافیک یکی از استانها می­گفت: وزیر کشور را به استان آوردیم و با هماهنگی با شهرداری و بقیه سازمانها، ترافیک مصنوعی درست کردیم تا بودجه برای تقاطع ناهمسطح بگیریم ، این هم راهی است برای حل معضل ترافیک!)

-----------------------------------------------------------------


 

الف. رعایت مقررات راهنمایی و رانندگی توسط رانندگان و عابران پیاده.

- توصیه هایی به عابران:

1.     اغلب تصادفات رانندگی به دلیل رعایت نکردن قوانین و مقررات به وقوع می پیوندد.

2.  رعایت قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی تنها وظیفه رانندگان نیست بلکه عابران پیاده نیزموظف به رعایت آن هستند.

3.   عابر پیاده نقش حساسی را در ترافیک ایفاء میکند ، چرا که در تمام سطوح ترافیکی حضور دارند . اغلب در تصادفات رانندگی عابر پیاده آسیب پذیرترین فرد به شمار میرود .

4.      مسیرهای کوتاه را پیاده طی کرده و یا از دوچرخه استفاده کنید.

5.   عبور از طول خیابان علاوه بر ترافیک سنگینی که ایجاد می کند ، سلامت عابر پیاده را نیز به طور جدی به خطر می اندازد .

6.   عابرانی که به جای استفاده از زیرگذر ، خط کشی عابر پیاده و یا پل هوایی ، در محل های غیر استاندارد از عرض خیابان عبور میکنند ، در واقع خود را در معرض آسیب جدی قرار میدهند و مقصر هستند .

7.   تا جایی که می توانید از پیاده روی در شب به ویژه در سطح سواره رو خودداری کنید و اگر ناچار به این کار شدید از پوشش تیره استفاده نکنید .

8.   با آموزش فرهنگ صحیح ترافیک به تمام افراد جامعه خصوصاً کودکان ، نه تنها نظم و امنیت جامعه را تضمین می کنیم ، بلکه کودکانمان را در مقابل مشکلات و حوادث ناشی از ترافیک ایمن می سازیم . ظرفیت کودکان محدود است ، آنها نمی توانند در یک لحظه به چند چیز فکر کنند ، به همین دلیل وقایع دیگری را که در اطرافشان روی می دهد را نادیده می گیرند .برای همین بهتر است کودکان خود را در زمان عبور از خیابان همراهی کنید . کودکان را باید به تدریح از سن سه سالگی با ترافیک شهری آشنا کرد .

 

 

- نقش رانندگان در کاهش ترافیک

رانندگان نقش اصلی را در کاهش معضل ترافیک و مسایل مربوط به آن بر عهده دارند ، این نقش در 4 مورد خلاصه می شود :

1-   رعایت مقررات راهنمایی و رانندگی

2-   رعایت ایمنی در رانندگی

3-   اطمینان از سالم بودن وسیله نقلیه

4-   پرهیز از رانندگی در شرایط نامناسب:

    

توصیه ها به رانندگان:

1.     تنها در موارد ضروری از خودروی شخصی استفاده کنید.

2.   از سفرهای درون شهری غیرضروری بپرهیزید و سعی کنید در صورت امکان کارهایتان را از طریق تلفن یا پست انجام دهید.

3.  در سفرهای درون شهری که نیازی به استفاده از خودروی شخصی نیست، وسایل حمل و نقل عمومی جایگزین خوبی است.

4.     در صورت توقف طولانی (بیش از دو دقیقه) پشت چراغ قرمز و راه بندان، موتور خودرو را خاموش کنید.

5.     بستن کمربند ایمنی فراموش نشود.

6.   در هنگام رانندگی از خوردن تنقلات ، خواندن روزنامه ، شمردن پول ، نگاه کردن به ویترین مغازه ها و امثال آن اجتناب کنید . این قبیل کارها سرعت عکس العمل ما را کاهش می دهد .

7.   عدم رانندگی در هنگام خواب آلوگی و خستگی ، رانندگی در هنگام خشم و عصبانیت ، رانندگی در هنگام سرماخوردگی و مصرف داروهای خواب آور و گیج کننده ، رانندگی توام با عجله و استرس ، رانندگی در هنگام مصرف مواد مخدر و روان گردان .

8.   استفاده ازتلفن همراه در هنگام رانندگی کار خطرناکی است . در صورت ضرورت به پاسخگویی ، خودرو را به منتهی الیه سمت راست خیابان منتقل کرده و سپس به گفتگو بپردازید.

9.     سیگار کشیدن در هنگام رانندگی میزان هوشیاری راننده را کم می کند و احتمال تصادف را افزایش می دهد.

10.از آویزان کردن اشیایی مانند عروسک یا چسباندن تصاویر بر روی شیشه ی جلو و عقب خودرو پرهیز کنید چرا که هر کدام از آنها یک نقطه کور ایجاد می کند و مانع دید کامل راننده می شود.

11. از نصب کردن تلویزیون در خودرو ، بلند کردن صدای رادیو ضبط و همچنین صحبت کردن با سرنشینان خودداری کنید تا تمرکز بیشتری در حین رانندگی داشته باشید.

12. در هنگام رانندگی ، کودکان را در آغوش نگیرید و یا فرمان خودرو را در اختیار آنها نگذارید.

13. توجه داشته باشید که عدم رعایت حق تقدم ، سبقت گرفتن و گردش به چپ ، عمده ترین عوامل ایجاد تصادفات رانندگی است.

14. قسمت جلوی خودروهای سواری برای نشستن دو نفر طراحی شده است . سوار کردن تعداد بیشتر قدرت مانور راننده را کم می کند و حرکت خودرو را از وضعیت عادی خارج می سازد.

15. علایم راهنمایی و رانندگی برای روان کردن حرکت در شهر و حفاظت از جان و مال شهروندان طراحی شده اند، به دقت به آنها توجه کنید .

16. پارک کردن خودرو در مکان های غیر مجاز و یا به صورت دوبله ، یکی از عوامل اصلی کندی حرکت و راه بندان است .

17. هیچگاه برای خرید از فروشندگانی که به طور غیر مجاز دز حاشیه ی بزرگراهها اجناس خود را عرضه میکنند ، توقف نکنید.

18. سرعتگیرهای نصب شده در سطح معابر شهر ، نوعی هشدار دهنده در مواجهه با خطر هستند ، به هنگام نزدیک شدن به آنها حتماً از سرعت خود بکاهید.

19. ازبوق زدن بیجا خودداری کنید . بوق وسیله مناسبی برای ابراز ادب، عصبانیت ، سلام یا خداحافظی نیست.

20. گل میخهای نصب شده در خیابان ها و بزرگراهها ، محدوده ی مجاز حرکت و یا لزوم احتیاط را نشان می دهند ، آنها را نادیده نگیرید.

21.برای گرم شدن موتور وسیله نقلیه نیازی به در جا کار کردن آن نیست و بهتر است پس از روشن کردن موتور به آرامی حرکت کنید.

22. در راهبندان های سنگین و تصادفات ، بر اعصاب خود مسلط باشید.

23. شما باید بتوانید شماره خودروها را از فاصله 20 متری بخوانید ، اگر در دید خود مشکل دارید ، حتماً در زمان رانندگی از عینک استفاده کنید.

24. همیشه داخل خودرو یک دستگاه کپسول آتش نشانی مورد تأیید ، به منظور خاموش کردن آتش و مهار ابعاد آن داشته باشید.

25. سرعت زیاد و ترمزهای ناگهانی میزان مصرف سوخت را تا ۵۰درصد افزایش می دهد و این به معنی هدر رفتن سوخت و افزایش آلودگی هوا است.

26. برای رسیدن به مقصد، مسیرهای کوتاه و کم ترافیک را انتخاب کرده و در هنگام رانندگی با سرعت مطمئن و یکنواخت حرکت کنید.

27.  از شتاب زیاد در شروع حرکت خودداری کنید زیرا در آغاز حرکت مصرف بنزین نسبت به دیگر مواقع بیشتر است.

28. حتی الامکان در هنگام حرکت به جای پایین کشیدن شیشه ها از دریچه تهویه خودرو استفاده کنید.

29.  هنگام رانندگی در بزرگراهها همواره از سمت راست رانندگی کنید ، مگر آنکه قصد سبقت داشته باشید.

30.  رانندگی با سرعت های غیر مجاز باعث می شود راننده نتواند در شرایط غیر عادی اتومبیل را کنترل کند و در نتیجه حوادث ناگواری اتفاق می افتد.

31. سعی کنید با پرهیز از حرکت شتابان ، به طور یکنواخت و در بین خطوط رانندگی کنید تا سفر  مطمئن تری داشته باشید .

 

32. با توقف قبل از خط کشی عابر پیاده به حقوق آنها احترام بگذارید.

33. مبنای تعویض روغن موتور تغییرات ظاهری نیست بلکه کیلومتر کارکرد استاندارد آن است.

34. حداکثر دقت را در میزان کردن باد لاستیک ها ، مطابق با استاندارد کارخانه تولید کننده ، به کارگیرید.

35.هنگام تنظیم آن به بار اتومبیل خود توجه کافی داشته باشید و سعی کنید باد لاستیک ها با مقدار بار اتومبیل متناسب باشد.

36.  موتور خودروی خود را همواره تنظیم کنید این آسان ترین راه برای به حداقل رساندن مصرف سوخت موتور است. خودرویی که موتور آن خوب تنظیم شده باشد ۹درصد کمتر بنزین مصرف خواهد کرد و این به معنای انتشار کمتر مواد آلاینده به میزان ۹درصد است.

37. با رعایت مقررات راهنمائی و رانندگی از ایجاد راه بندان و تصادفات احتمالی پیشگیری کنید.

38. خودروی خود را بدون دلیل روشن نگذارید، چرا که روشن کردن مجدد موتور از روشن نگه داشتن آن حتی برای مدت کوتاه بنزین کمتری مصرف می کند.

39. از حمل وسایل سنگین غیرضروری با اتومبیل خودداری کنید. به عبارت دیگر به ازای هر ۴۵ کیلوگرم بار اضافی در خودرو معادل ۱درصد مصرف سوخت بیشتر می شود.

40. اگر هر ماشین در روز فقط یک مسافر بیشتر حمل کند مقدار زیادی بنزین در روز صرفه جویی و از آلوده شدن هوا توسط گاز 2CO وسایر آلاینده ها جلوگیری خواهد شد.  

----------------------------------------------------------------

ب. بهره گیری از تجربه های موفق سایر کشورها در امر تردد شهری.

     ترویج فرهنگ دوچرخه سواری ، شاید در ابتدا بسیار سطحی و پیش پا افتاده به نظر برسد ، ولی باید پذیرفت گاهی امور ناچیز هم ، تأثیری باورنکردنی بر زندگی ما دارند . این امر به جز اثری که بر کاهش آلودگی هوا دارد ،به دلیل ترویج ورزش همگانی کم خرج ، در تسهیل روابط اجتماعی نیز موثر است . 

----------------------------------------------------------------

ج.  توسعه  ناوگان حمل و نقل شهری

فقط 25 درصد حمل و نقل شهری در تهران به عنوان یک کلانشهر توسط وسایل نقلیه عمومی صورت می گیرد ، این رقم بسیار ناچیز است، در استانهای توریستی این قضیه بیشتر به چشم می خورد ، مثلا در کلان شهر اصفهان ، شهرداری به دنبال ظرفیتهای جدید برای توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی در شهر است ، سامانه اتوبوس های تندرو موسوم به BRT یکی از اقتصادی‌ترین سیستم‌های حمل و نقل عمومی به خصوص نسبت به تراموا است که می‌تواند به صورت شبکه‌ای کامل و با سرعت و کیفیت بالا مسافران را از نقطه‌ای به نقطه دیگر تا حد ظرفیت مترو جابه جا کند. ، با وجود این که زمان زیادی یعنی 8 سال  از پیاده ‌سازی سامانه اتوبوس های تندرو در دنیا نمی گذرد ، در عمل نیز مشخص شده که این سیستم از ظرفیت بالایی در ایجاد تغییر در ساختار حمل و نقل شهری برخوردار است.شهرداری اصفهان در 5 نقطه سطح شهر اصفهان  جهت راه اندازی  BRTبه صورت الویت بندی در قائمیه، مسجد سید، جی ،کاوه و میدان جمهوری این سیستم راه اندازی خواهد کرد . اگر قطار شهری ( مترو ) ، اتوبوس ، تاکسی و سایر وسایل حمل و نقل عمومی ، متناسب با نیاز جامعه فراهم شود و سریع و آسان در اختیار مردم قرار گیرد ، هیچ کس راضی نخواهد شد که خود را در قفس دود زده اتومبیل شخصی اش گرفتار کند ، همواره در معرض خطر باشد و پیوسته در اضطراب مسافرت کند.

----------------------------------------------------------------

د. آموزش و ترویج درست فرهنگ ترافیک بین مردم.

رانندگی صحیح و اصولی، رفتار مناسب در زمان بروز مشکلا تی چون تصادف یا خرابی چراغ های راهنمایی ، توجه به علا ئم راهنمایی و رعایت آن، اولویت دادن به وسایل حمل و نقل شهری، کاهش از سفرهای غیر ضروری شهری با استفاده از امکانات تکنولوژیک و ... از مواردی است که شهروندان نیازمند آموزش های اقناعی در این زمینه می باشند.

 

----------------------------------------------------------------

ه. طراحی و اجرای طرح های ترافیکی و ریشه ای .

در ایران مرسوم شده که بدون ایجاد بستری مناسب ، یک طرح ضربتی در موردی خاص مثلاً ترافیک ، مورد اجرا گذاشته می شود . اگر آن طرح شکست خورد ( که بعید هم نیست ) فوراً کنار گذاشته می شود و اگر هم جواب داد ، خودبخود در طول زمان منسوخ می گردد چرا که بستر سازی مناسب برای آن شکل نگرفته است.

----------------------------------------------------------------

و. مدیریت اصولی شهری.

مهمترین و موثرین راه ایجاد، فرماندهی واحد است. عدم توزیع دقیق و درست وظایف و مسئولیت ها میان بخش های مرتبط با ترافیک موجب شده که نه تنها شهر با ترافیک آشفته مواجه باشد بلکه بلاصاحب نیز باشد. هر چند وقتی اتفاق مثبتی در رابطه با بهبود ترافیک شهر اتفاق می افتد داعیه داران مختلفی پیدا می شوند این در حالی است که مشکلات ترافیک به دوش افراد و دستگاه های مختلف دیگر گذاشته می شود. در صورتی که ایجاد مدیریت واحد ترافیک موثرترین گام برای کاهش و مدیریت ترافیک  شهری است.

 

- ثبت و ضبط برگه های جریمه بوسیله سیستم کنترل هوشمند : ثبت شماره گواهینامه و مشخصات کامل شخص خاطی: با این کار تنها به شماره پلاک خودرو استناد نمی شود.

----------------------------------------------------------------

+   معاونت فرهنگی و اجتماعی شهرداری کرج ; ۱۱:۳٥ ‎ق.ظ ; ۱۳۸٩/۸/۱

design by macromediax ; Powered by PersianBlog.ir